Belasting · Nederland

De 10-jaarstermijn: schenken en erven na je emigratie

Bijgewerkt op 12 augustus 2026 · leestijd 5 minuten

Wie Nederland verlaat, neemt de schenk- en erfbelasting nog tien jaar mee. Voor veel vertrekkers is dit de regel die ze pas ontdekken op het moment dat er geschonken of geërfd wordt, en dan is er weinig meer aan te doen.

Hieronder hoe de fictie werkt, voor wie hij geldt, en wat het betekent voor de timing van schenkingen.

Tien jaar lang doet Nederland alsof je er nog woont

De Successiewet bevat een woonplaatsfictie: een Nederlander die emigreert en binnen tien jaar daarna schenkt of overlijdt, wordt voor de schenk- en erfbelasting behandeld alsof hij nog in Nederland woont. Je hele wereldvermogen telt daarbij mee, dus ook wat je na je vertrek in het buitenland opbouwt.

Het gaat om de woonplaats van de schenker of de erflater. Waar de ontvanger woont is niet relevant, en waar het vermogen staat ook niet. Voor kinderen loopt het tarief van 10% tot zo'n 159.000 euro naar 20% over het meerdere.

Voor wie de termijn geldt

De fictie hangt aan je paspoort, en wel op het moment van de schenking of het overlijden zelf.

Drie situaties om uit elkaar te houden:

Twee kanttekeningen daarbij. De klok start pas bij je échte fiscale emigratie, dus als je woonplaats aantoonbaar is verplaatst. En wie binnen een jaar terugkeert zonder ergens anders fiscaal inwoner te zijn geweest, is voor de wet nooit weggeweest.

Wil je weten of een exit bij jouw situatie past? De gratis Exit-scan geeft in acht vragen en twee minuten een eerste indicatie.

Doe de gratis Exit-scan →

Nooit dubbel, wel het hoogste tarief

Betaal je in je nieuwe woonland ook schenk- of erfbelasting, dan mag je die verrekenen met de Nederlandse heffing. Dubbel betalen gebeurt dus niet. Per saldo betaal je wel het hoogste tarief van de twee landen, tien jaar lang.

Voor wie naar Georgië vertrekt is dat rekensommetje eenzijdig: Georgië heft over schenkingen en erfenissen aan naaste familie doorgaans niks, dus binnen de termijn blijft gewoon het volledige Nederlandse tarief staan.

Na de tien jaar draait het beeld om: dan is Nederland klaar met je, en gelden alleen nog de regels van je woonland.

Veelgemaakte fouten

De grootste: schenken vlak na vertrek in de veronderstelling dat het klaar is. De fictie bestaat juist voor dat moment.

De tweede: de klok laten lopen vanaf de uitschrijfdatum terwijl de fiscale woonplaats niet klopt. Blijft je woonplaats discutabel, dan begint de termijn in de ogen van de Belastingdienst simpelweg later, of nooit.

En de derde: grote schenkingen niet op de kalender zetten. Tien jaar is een horizon waar je naartoe kunt plannen, en het scheelt nogal of een overdracht in jaar negen valt of in jaar elf.

Wat dit betekent voor je exit

De termijn is geen reden om te blijven, wel een reden om vermogensoverdracht in je exitplan op te nemen: wat schenk je nog vóór vertrek tegen de bekende regels, wat wacht tot na de horizon, en wat is het je waard om daartussenin toch te doen.

En hij onderstreept nog eens waarom de exit zelf goed moet zijn: elke discussie over je woonplaats is ook een discussie over wanneer deze klok is gaan lopen.

Lees ook: wanneer ben je fiscaal geëmigreerd? →
Vuistregel: de tienjaarsklok start bij je echte emigratie en hangt aan je paspoort. Plan grote schenkingen op de kalender, en bouw eerst het exit-dossier dat de startdatum bewijst.

Vier vragen die je beantwoord wilt hebben

  1. Welke schenkingen wil je de komende tien jaar doen, en aan wie?
  2. Wanneer is jouw fiscale emigratie aantoonbaar begonnen?
  3. Wat heft je nieuwe woonland over schenken en erven?
  4. Verandert er iets aan je nationaliteit, of aan die van je partner?

Wil je je vermogensoverdracht in je exitplan meenemen?

In het Exit-consult kijken we met een ervaren fiscalist naar je hele vertrek: de woonplaats, de conserverende aanslag én de tienjaarstermijn, met een schriftelijke route als uitkomst.

Boek het Exit-consult

Geschreven door Jonathan M. Lieuwma, oprichter van LiteTax. Dit artikel beschrijft de regels zoals die golden op 12 augustus 2026 en is algemene informatie, geen fiscaal advies. Regels en drempels veranderen; laat je eigen situatie toetsen voordat je stappen zet.