Belasting · Nederland
Box 3 is al jaren een bouwput. Rond Prinsjesdag 2026 leek het wetsvoorstel voor werkelijk rendement stil te liggen. Begin oktober koos het kabinet alsnog voor een aanpassing via een novelle. Ondertussen blijft het huidige forfait gewoon staan.
Hieronder wat je in 2026 betaalt, hoe de tegenbewijsregeling werkt, waar het nieuwe stelsel nu staat, en wat dit betekent als vertrek uit Nederland toch al op tafel ligt.
Het tarief is 36% over een verondersteld rendement. Voor beleggingen en overig vermogen rekent de fiscus in 2026 met 6%, voor spaargeld voorlopig met 1,28% en voor schulden met 2,70%. Het heffingsvrij vermogen is 59.357 euro per persoon, het dubbele voor fiscale partners. De eerder aangekondigde verhoging naar 7,78% en de verlaging van de vrijstelling zijn eind 2025 door de Tweede Kamer geschrapt.
Reken het even uit voor een miljoen aan beleggingen: 6% verondersteld rendement, daarover 36% belasting, kom je op zo'n 20.000 euro per jaar, ongeacht wat je werkelijk verdiende. Wie minder rendement maakte dan het forfait, kan sinds de arresten van de Hoge Raad via de tegenbewijsregeling over het werkelijke rendement afrekenen. Ongerealiseerde waardestijgingen tellen daarbij wel gewoon mee, en sinds 2026 ook het eigen gebruik van een tweede woning.
De Wet werkelijk rendement zou per 1 januari 2028 ingaan: jaarlijks heffen over wat je vermogen werkelijk opbrengt, inclusief de waardestijging van beleggingen die je nog niet hebt verkocht. De Tweede Kamer nam het voorstel op 12 februari 2026 aan. De Eerste Kamer hield de stemming aan in afwachting van een novelle. Op Prinsjesdag kwam die er niet, en op 15 september vroeg het kabinet de Eerste Kamer de behandeling aan te houden. Begin oktober volgde alsnog een keuze: vanaf 2028 een vermogenswinstbelasting voor financiële instrumenten zoals aandelen en obligaties, die pas heft bij verkoop, en vanaf 2030 voor alle box 3-vermogen. Op 2 oktober 2026 vroeg het kabinet spoedadvies aan de Raad van State. Dat wordt eind oktober verwacht.
Wat dat concreet betekent voor vermogende ondernemers:
Een definitieve datum is er nog niet. Eerst komt het advies van de Raad van State, daarna moeten beide Kamers de novelle behandelen en moeten banken en Belastingdienst het kunnen uitvoeren. Wie plant, plant nu op een richting en nog niet op een wet.
Wil je weten of een exit bij jouw situatie past? De gratis Exit-scan geeft in acht vragen en twee minuten een eerste indicatie.
Doe de gratis Exit-scan →Veel ondernemersvermogen zit niet in box 3 maar in de BV, en juist daar gaat het wringen. Keer je dividend uit of verkoop je de zaak, dan verhuist het geld van box 2 naar box 3 en begint de jaarlijkse teller te lopen. De route van winst in de BV naar vermogen op je privérekening wordt daarmee een rekensom over twee boxen, en de volgorde en timing van uitkeren gaan meer uitmaken dan ooit.
Ook de peildatum verdient aandacht. Box 3 kijkt naar je vermogen op 1 januari. Grote gebeurtenissen aan het eind van het jaar, een verkoop, een dividenduitkering, een erfenis, tellen een heel jaar mee. Zolang het huidige stelsel loopt, blijft dat het spel, en plannen rond die datum is legaal en verstandig.
En er hangt een prijskaartje aan wachten: het uitstel wordt ergens gedekt, de forfaits zijn de afgelopen jaren al verhoogd, en sinds de begrotingsafspraken van eind augustus is zelfs de richting van het stelsel weer open. Wie zijn vermogensplanning op één scenario bouwt, bouwt op zand.
Emigreer je echt, met je hele leven, dan stopt box 3 voor je wereldwijde vermogen op de dag dat je Nederland fiscaal verlaat. Alleen Nederlands vastgoed blijft hier belast; daarvoor blijf je buitenlands belastingplichtig. Het maakt je woonplaats de grootste knop in dit hele dossier, groter dan elke vrijstelling of tegenbewijsregeling.
Maar de volgorde blijft de volgorde: een vertrek om box 3 te ontlopen werkt alleen als het vertrek echt is. De Belastingdienst toetst je hele leven, en een papieren verhuizing eindigt in naheffingen met rente. Heb je een BV, dan komt daar de conserverende aanslag op je aandelen bij; die staat los van box 3 en reist mee.
Voor wie toch al twijfelde, is het speelveld vooral onzeker: een richting die net gekozen is, nog geen vastgestelde wet, en de zekerheid dat de dekking in het vermogensdomein wordt gezocht. Vertrekken haalt je uit die hele discussie; blijven betekent meebewegen met wat Den Haag nog beslist. Beide kunnen prima uitpakken. Wat niet werkt, is wachten tot het stelsel vaststaat en dan pas beginnen met nadenken.
Dit raakt iedereen met serieus vermogen buiten de BV: beleggers, verhuurders, ondernemers na een verkoop. Hoe groter het vermogen en hoe lager het directe rendement, hoe zwaarder het huidige forfait drukt en hoe belangrijker de tegenbewijsregeling en de overgang naar 2028 worden.
Zo werken wij het: eerst je woonplaats en je structuur, doorgerekend met onze specialisten, dan pas de vermogensplanning per box. Eén plan, in de juiste volgorde.
Vermogen en vertrek op je lijst?
Begin met de gratis Exit-scan als vertrek een optie is, of boek direct het Exit-consult: een sessie met een ervaren Nederlandse fiscalist over je woonplaats, je boxen en de juiste volgorde.
Boek het Exit-consult