Fase 2 · Voorbereiden

Eenmanszaak en emigratie: de eindafrekening over je goodwill

Bijgewerkt op 17 oktober 2026 · leestijd 5 minuten

Wie met een bv emigreert, krijgt een conserverende aanslag die blijft liggen tot er iets gebeurt. Voor een eenmanszaak werkt het anders. Daar rekent Nederland bij vertrek af over de winst die in je bedrijf zit, ook als je die nog niet hebt ontvangen.

Bij een webshop of ander online bedrijf zit die winst vaak in goodwill: de waarde van je naam, je klanten en je omzet. Die waarde wordt bij vertrek belast.

Ik heb een eenmanszaak en ga emigreren: wat moet ik regelen?

Kort antwoord: laat de waarde van je onderneming op je vertrekdatum vastleggen, inclusief goodwill en fiscale reserves. Kies vooraf hoe je de eindafrekening betaalt. Bepaal of er iets in Nederland achterblijft dat als vaste inrichting telt. Daarnaast regel je wat iedere emigrant regelt, zoals je uitschrijving, je M-aangifte en je zorgverzekering. Hieronder lees je hoe de eindafrekening werkt.

Wat er gebeurt als je vertrekt

Houd je op met winst uit onderneming in Nederland te genieten, dan volgt een eindafrekening (art. 3.61 Wet IB 2001). Stille reserves, fiscale reserves zoals een herinvesteringsreserve en de opgebouwde goodwill vallen dan vrij.

Dat geldt ook als je de onderneming in je nieuwe land gewoon voortzet. Je hebt niets verkocht en toch is er een belastbare winst.

Wat er in de berekening komt

De eindafrekening gaat over het verschil tussen de boekwaarde en de werkelijke waarde van wat je onderneming bezit op je vertrekdatum.

Bij een webshop maken deze posten meestal het verschil:

De waardering is het onderdeel waar de discussie later over gaat. Een onderbouwde waardering op je vertrekdatum is je beste verdediging.

Wil je weten of een exit bij jouw situatie past? De gratis Exit-scan geeft in acht vragen en twee minuten een eerste indicatie.

Doe de gratis Exit-scan →

Betalen in termijnen of later

Na het arrest National Grid Indus van het Europese Hof van Justitie (C-371/10) moet een ondernemer die binnen de EU vertrekt kunnen kiezen voor betaling op een later moment. Nederland regelt dat in art. 25a van de Invorderingswet 1990.

Vertrek je naar een ander EU-land, dan kies je tussen direct betalen, uitstel van betaling of een betalingsregeling van tien jaar. Voor bv's is die regeling beperkt tot vijf jaar. Voor de eenmanszaak geldt nog de tienjarige termijn.

Vertrek je buiten de EU, bijvoorbeeld naar Dubai of Georgië, dan val je buiten deze wettelijke regeling. Reken dan met directe betaling en bespreek vooraf of er ruimte is voor iets anders.

Een vaste inrichting kan de afrekening uitstellen

Blijft een deel van je onderneming in Nederland, zoals een magazijn met personeel, dan kan dat een vaste inrichting zijn. Zolang die bestaat, rekent Nederland niet af over wat daaraan toe te rekenen is.

Je blijft dan in Nederland belastingplichtig voor die winst. Neem je later alles mee of stop je die activiteit, dan volgt de afrekening alsnog.

Het verschuift het moment van afrekenen. De prijs is een jaarlijkse aangifte in twee landen en een bedrijf dat fiscaal half in Nederland blijft.

Voor wie dit speelt

Voor iedere ondernemer met een eenmanszaak of vof die emigreert en het bedrijf meeneemt of voortzet. Hoe meer goodwill, hoe groter de rekening.

Overweeg je eerst over te stappen naar een bv, dan verandert de afrekening van vorm. Dat is een eigen afweging met eigen termijnen, die je ruim vóór je vertrek maakt.

Vuistregel: laat de waarde van je eenmanszaak vastleggen op je vertrekdatum en kies vooraf hoe je betaalt. Achteraf is de discussie over waarde lastiger en ligt de keuze vaak al vast.

Vier vragen die je beantwoord wilt hebben

  1. Wat is de goodwill van mijn bedrijf op mijn vertrekdatum, en hoe onderbouw ik dat?
  2. Welke fiscale reserves vallen bij mijn vertrek vrij?
  3. Vertrek ik binnen of buiten de EU, en welke betaalkeuze heb ik dan?
  4. Blijft er iets in Nederland achter dat als vaste inrichting telt?

Wat kost jouw vertrek met je eenmanszaak?

Begin met de gratis Exit-scan, of boek het Exit-consult: wat je vertrek kost en hoe het traject daarna eruitziet, met een ervaren Nederlandse fiscalist.

Boek het Exit-consult

Geschreven door Jonathan M. Lieuwma, oprichter van LiteTax. Dit artikel beschrijft de regels zoals die golden op 17 oktober 2026 en is algemene informatie, geen fiscaal advies. Laat je eigen situatie toetsen voordat je stappen zet.